Fizyka pomiaru wilgotnościomierzem dielektrycznym i warunki brzegowe

W ekspertyzach szkutniczych stosujemy nieniszczące higrometry pojemnościowe emitujące zmienne pole elektryczne o dobranej częstotliwości, które wnika w strukturę poszycia na głębokość do około 25–30 mm bez uszkadzania żelkotu i barier malarskich. Ponieważ woda posiada wielokrotnie wyższą względną przenikalność elektryczną niż sucha żywica poliestrowa, epoksydowa oraz włókno szklane typu E, każde podwyższone nasycenie kapilar i mikropustek laminatu powoduje proporcjonalną zmianę pojemności układu pomiarowego.

Kluczem do wiarygodności badania w przystaniach Zatoki Gdańskiej jest rygorystyczne wyeliminowanie artefaktów pomiarowych. Przed przyłożeniem elektrod sprawdzamy punkt rosy na powierzchni kadłuba, obecność metalicznych wypełniaczy w farbie przeciwporostowej (szczególnie miedzianych i grafitowych), a także rozmieszczenie wewnętrznych elementów za poszyciem – takich jak zbiorniki wody słodkiej i paliwa, metalowe podkładki, grodzie ze sklejki wodoodpornej czy zastoiska wody w zęzie, które z zewnątrz mogłyby imitować zawilgocenie laminatu.

  • Kalibracja bazowa na nienawodnionej części burty powyżej linii wodnej tego samego kadłuba (uwzględnienie specyficznej grubości i receptury laminatu danej stoczni)
  • Zagęszczenie siatki pomiarowej w strefach podwyższonego ryzyka: pas linii wodnej (boot-top), okolice stępki, skeg, płetwa sterowa oraz sąsiedztwo przejść burtowych
  • Równoległe badanie oświetleniem kątowym (raking light) ujawniające wczesne zarysy kraterów, pęcherzyki w warstwie skin-coat oraz pajęczynki naprężeń mechanicznych
  • Weryfikacja twardości Barcola na odsłoniętych fragmentach żywicy w celu oceny odporności matrycy polimerowej na dalszą hydrolizę

Opukiwanie akustyczne (tap-testing) konstrukcji przekładkowych balsa i PVC

W jachtach o konstrukcji przekładkowej (sandwich) sama higrometria musi iść w parze z badaniem akustyczno-udarowym przy użyciu wyważonego młotka fenolowego lub mosiężnego. Zdrowy laminat przekładkowy o zachowanej adhezji obu skórek do sztywnego rdzenia wydaje czysty, wysoki i sprężysty dźwięk. Natomiast strefa, w której doszło do ścinającego odspojenia laminatu od pianki PVC (np. wskutek uderzenia falą dziobową – slamming) albo do butwienia balsy czołowej zalanej przez nieszczelne okucie pokładowe, odpowiada stłumionym, głuchym echem.

Na pokładach jachtów stacjonujących w Trójmieście mapujemy w ten sposób otoczenie oparcia masztu, komory łańcuchowej, szyn genuy, fundamentów kabestanów oraz stópek relingowych, wyznaczając na rzucie pokładu dokładną powierzchnię w metrach kwadratowych wymagającą naprawy metodą próżniową lub wymiany rdzenia.

Klasyfikacja inżynierska stadiów zawilgocenia i osmozy kadłuba GRP

Jeżeli armator zleca naprawę antyosmotyczną w warsztacie szkutniczym nad Zatoką Gdańską, realizujemy również niezależne odbiory międzyoperacyjne – potwierdzając spadek wilgotności otwartego laminatu do bezpiecznego progu technologicznego przed zamknięciem kadłuba nową barierą epoksydową.

Stadium diagnostyczneObraz pomiarowy i wizualny na kadłubieZalecane postępowanie techniczne i stoczniowe
Poziom 0 – Laminat suchyNiskie, jednorodne odczyty dielektryczne na całym dnie zbliżone do burty nawodnej, brak pęcherzy i spękań żelkotuStandardowa eksploatacja; utrzymanie szczelności istniejącego podkładu epoksydowego i regularna odnowa antifoulingu
Stadium I – Podwyższona wilgotność bez pęcherzyPodwyższone wskazania higrometru w warstwie przypowierzchniowej przy nienaruszonej ciągłości żelkotuZeszlifowanie starych warstw antyporostowych jesienią, sezonowe osuszenie naturalne na lądzie i aplikacja wielowarstwowej bariery epoksydowej
Stadium II – Osmoza powierzchniowa (skin-coat)Drobne pęcherzyki o średnicy 2–6 mm między żelkotem a pierwszą matą proszkową, kwaśny odczyn płynu po nakłuciu kontrolnymMechaniczne otwarcie pęcherzy lub piaskowanie pasmowe, wielokrotne płukanie słodką wodą z glikoli, suszenie kontrolowane i szpachlowanie epoksydowe
Stadium III/IV – Zaawansowana osmoza strukturalnaRozległe kratery > 10 mm sięgające głębokich warstw tkanin rowingowych, rozwarstwienia, zbutwiałe włókna szklane i spadek twardości BarcolaPełne skórowanie podwodzia (gelcoat peeling), długotrwałe suszenie w hali z kontrolą higrometryczną oraz odbudowa przekroju matami na żywicy epoksydowej lub winyloestrowej

Pytania szczegółowe

Żywice epoksydowe i winyloestrowe cechują się wielokrotnie wyższą odpornością na hydrolizę niż klasyczne żywice poliestrowe ortoftalowe, dlatego klasyczna osmoza pęcherzowa występuje w nich niezwykle rzadko. Nadal jednak konstrukcje te są narażone na wnikanie wody w rdzeń przekładkowy wokół nieszczelnych przejść okuć i zaworów oraz na delaminację udarową skórek od pianki.

Chcesz zbadać kadłub jachtu na Górkach Zachodnich, w Gdyni lub nad Zatoką?

Napisz na biuro@pachucki.pl, podając model jachtu, lokalizację postoju na lądzie oraz planowany termin wyslipowania.